Historia, która buduje mosty

Historia, która buduje mosty Paweł Bury

Wywiad redaktora Pawła Burego z Panem Dyrektorem Maciejem Batorem – założycielem
organizacji For Your Freedom & Ours, inicjatorem projektów edukacyjnych i PL20NI.

Paweł Bury: Maćku, jak wspominasz swoje pierwsze lata w Irlandii Północnej po 2004 roku i w którym momencie poczułeś, że chcesz wyjść poza rolę obserwatora i zaangażować się w budowanie tamtejszej społeczności jako lider?

Maciej Bator: Moje początki w Irlandii Północnej wspominam bardzo dobrze. Był to niezwykle ciekawy okres, który z perspektywy czasu mogę śmiało porównać do lądowania na Dzikim Zachodzie. Ze względu na trwający tu przez dziesięciolecia konflikt, Irlandia Północna nie była miejscem, do którego licznie napływali imigranci, więc od razu stałem się obiektem zainteresowania lokalnej społeczności. Wiedza o Polsce była wówczas znikoma – trzeba było tłumaczyć, że niedźwiedzie polarne nie spacerują u nas ulicami, a pomarańcze są dostępne w każdym sklepie. Jednocześnie bardzo pozytywnie zaskoczyły mnie gościnność mieszkańców i ich otwartość w nawiązywaniu znajomości. Największą barierą okazał się język, a właściwie północnoirlandzki akcent, który przez pierwsze dwa, trzy miesiące skutecznie utrudniał mi jakąkolwiek komunikację.

Moje zaangażowanie w sprawy polonijne rozwijało się w sposób naturalny. Już w kwietniu 2006 roku odwiedziłem Konsulat RP w Londynie, gdzie przekonywałem ówczesnego Konsula Generalnego o potrzebie ustanowienia dyżurów konsularnych dla lokalnej Polonii. W czerwcu tego samego roku współorganizowałem Polski Piknik w Ogrodach Botanicznych w Belfaście, w którym wzięło udział ponad pięć tysięcy osób.

Twój pomysł, by historię polskich lotników z czasów II wojny światowej uczynić fundamentem pod integrację z tutejszymi mieszkańcami, okazał się strzałem w dziesiątkę. Skąd właściwie wziął się ten koncept, by dawną, wspólną walkę zamienić w dzisiejszy pomost kulturowy?

Projekt historyczny był w pewnym sensie odpowiedzią na narastające nastroje antypolskie, które zaczęły być zauważalne w niektórych częściach Irlandii Północnej, a w szczególności w Belfaście. Staliśmy się najliczniejszą mniejszością etniczną w kraju, w którym wcześniej imigracja praktycznie nie istniała, a obecne tu od dawna społeczności chińska czy hinduska koncentrowały się głównie na prowadzeniu własnej działalności gospodarczej. My byliśmy pierwszymi „przyjezdnymi”, których widać było wszędzie – mieszkaliśmy zarówno w dzielnicach katolickich, jak i protestanckich, na wsiach i w większych miastach. Ta widoczność z czasem
przerodziła się w niechęć, która swoje apogeum osiągnęła w nocy z 11 na 12 lipca 2012 roku, gdy podczas obchodzonego lokalnie Święta Oranżystów na kilku stosach spalono polskie flagi.

Sytuacja stała się na tyle poważna, że z ramienia Stowarzyszenia Polskiego wystosowałem do władz lokalnych list otwarty wyrażający dezaprobatę wobec tych zachowań.

Pomysł wykorzystania historii do budowania relacji pojawił się na początku 2013 roku. Całe zamieszanie wokół flag pozostawiło we mnie pewien niesmak i zacząłem się zastanawiać, co można zrobić, aby odwrócić tę sytuację. Doszedłem do wniosku, że gdyby lokalni mieszkańcy wiedzieli, jak Polska wsparła Zjednoczone Królestwo w czasie II wojny światowej, szczególnie podczas Bitwy o Anglię, ich stosunek do Polaków mógłby wyglądać inaczej – zwłaszcza w dzielnicach protestanckich. Tak narodziła się koncepcja warsztatów. Dzięki wsparciu Ulster Aviation Society wiedziałem już, że w czasie wojny w Irlandii Północnej stacjonowali polscy piloci i że znajdują się tu polskie groby wojenne z tamtego okresu. Zacząłem o tym opowiadać i okazało się, że temat trafił na podatny grunt. Z planowanej jednej grupy rocznie projekt rozrósł się do …

Aby przeczytać ten artykuł w całości, skorzystaj z naszej oferty.

Okładka do PE-nr5-4(5)2026

Ten artykuł został wydany w kwartalniku Portrety Emigracji Nr 4(5)

We invite you to purchase the full issue.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Shopping Basket
Scroll to Top