Męskie wsparcie a wstyd

Męskie wsparcie a wstyd Dr Aneta Stępień

Kiedy zastanowimy się nad tym, co w praktyce oznacza wsparcie, zauważymy różne rozumienie i oczekiwania, jak powinno ono wyglądać w odniesieniu do kobiet i mężczyzn. Jest to związane z ideałami męskości i kobiecości oraz jak postrzegamy role płciowe w danym czasie i kulturze. To z kolei ma duży wpływ na budowanie relacji partnerskich, np. jak realnie wyobrażamy sobie wsparcie ze strony partnera czy partnerki. Poniżej przedstawiam kilka refleksji na temat tego, jak wstyd może hamować mężczyzn przed wykorzystaniem pełnego potencjału uczuciowego, duchowego i umysłowego, wpływając tym samym na zdolność poszukiwania wsparcia dla siebie oraz umiejętność dawania wsparcia innym.

Wstyd a męskość

W swojej książce o męskim wstydzie (Shame, Masculinity and Desire of Belonging: Reading Contemporary Male Writers, Aneta Stepien, 2017) omawiam rolę, jaką pełni ta emocja w kontrolowaniu ram męskości, tego co mężczyźnie wolno a czego nie, aby nadal był uważany za „prawdziwego” mężczyznę. Mowa tu o dominujących i akceptowalnych przez większość społeczeństwa zachowaniach uważanych za typowo męskie, które nazywane są tradycyjną lub patriarchalną
męskością. W kulturze potocznej przejawiają się one w takich określeniach jak „prawdziwy facet,” „macho” lub „twardziel”, gdzie mocne ciało i postawna sylwetka, ale także cechy charakteru takie jak brak emocjonalności (czy wręcz milczenie), powściągliwość w wyrażaniu uczuć, zwłaszcza tych uznawanych za ciepłe i opiekuńcze, ogólna zaradność, uważane są za cechy typowo męskie. Męskie jest pokazywanie siły nie tylko dosłownie, poprzez mięśnie – a często niestety także przemoc – ale także symbolicznie, poprzez pozycję w pracy, kontrolę nad innymi, zwłaszcza nad kobietami, jeśli mowa o heteroseksualnej męskości. Co ciekawe,
patriarchalne ideały funkcjonują także w odniesieniu do męskości homoseksualnej.

Pięknie zobrazował relację wstydu i męskości Leszek Kołakowski w opowiadaniu „O wielkim wstydzie”, filozoficznej przypowiastce o żołnierzu Rio, który pełniąc służbę wojskową zaczyna stopniowo kurczyć się… ze wstydu. Przyczyną jest błahostka: został wyśmiany, gdy zapomniał koloru oczu swojej ukochanej Murii. Ze wstydu Rio zmniejsza się do rozmiarów ludzkiego palca i za to przewinienie zostaje osadzony w więzieniu. Sąd wojskowy skazuje go właśnie za wstydzenie
się i „zmniejszenie się bez rozkazu”, gdyż to powoduje obniżenie zdolności bojowej. Rio słabnie, a ponieważ wstydzi się już także swojej zmniejszonej postaci, nadal się kurczy, za co sędziowie ..

Aby przeczytać ten artykuł w całości, skorzystaj z naszej oferty.

Okładka do PE-nr5-4(5)2026

Ten artykuł został wydany w kwartalniku Portrety Emigracji Nr 4(5)

Zapraszamy do zakupu całego wydania.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Koszyk
Przewijanie do góry